Dubben

De wens is de vader van de gedachte. Waar ik woon heb ik het goed en ik wil hier dan ook graag blijven. Toch zijn er zorgen, waar ik al wel vaker over sprak. Groot mag ik die niet noemen en van 24/7 is zeker geen sprake. Maar geregeld zweeft de gedachte door mijn hoofd. Hoelang kan ik hier nog blijven wonen?

Deze vraag kan op twee manieren gesteld worden. Allereerst dus richting mijzelf. Tot wanneer mag ik als zelfstandige bij Fokus blijven. Met de mogelijkheid dat dit eindig is moet ik rekening houden. Al gaat het leven mij thans goed af, waar ik woon zijn inmiddels toch meerdere cliënten met MS geweest die de verhuisdozen weer moesten inpakken. Akkoord, de ziekte heeft 1000 gezichten. Maar toch! Ook kan de vraag richting Fokus worden gesteld. Hoelang kan deze club überhaupt nog blijven bestaan. Toegegeven, dit klinkt nogal pessimistisch en is misschien wat voorbarig. Er zijn ook geen signalen daartoe. Maar gelet op de huidige gang van zaken moet ik hier wel eens aan denken.

In beid gevallen durf ik de vraag stoer te beantwoorden dat dit heus niet zo’n vaart zal lopen. De woningbouwvereniging zal mij noch individueel noch in groepsverband zomaar verbannen naar elders. Een alternatief voor Fokus is er niet. Trouwens, ooit hoorde ik uit Den Haag de door velen gedeelde uitspraak dat zorg a la Fokus het voorbeeld is van zoals zorg zou moeten zijn. Ik baseer mij hierbij op uitspraken van zo’n 10 jaar geleden. In die tijd hing het voortbestaan van Fokus voor even aan een zijden draadje.

Onlangs had ik via videobellen contact met iemand op Sicilië. Qua MS verkeerd hij in dezelfde situatie als ik. Maar hij heeft de pech dat hij daar woont en niet de mooie voorzieningen die ik heb kan ervaren. Van Fokus, van WMO, van Nederland. Hij woont daar noodgedwongen in een bejaardenhuis. Een vriendin van mij was daar en hield zijn telefoon vast. Hij wilde mijn woning zien. Iemand anders liep met de camera bij mij rond. Met enig schaamrood toonde ik mijn appartement en de verschillende materiële voorzieningen waar ik gebruik van mag maken, zoals mijn rolstoel en het programma voor spraakherkenning op mijn laptop. Hij kon zijn mooiere uitzicht daartegenin brengen. Hij had gelijk, maar een 1-1 vind ik dat zeker niet. Inmiddels is een voor hem geschikte elektrische rolstoel aanstaande. Super natuurlijk, al moet hij die wel zelf betalen.

Vragen over welke toekomst dan ook kan ik niet voorspellen. Is er betreffende het personeelstekort sprake van een zich vanzelf herstellende dip of betreft het een neverending story en zal de stekker eruit worden getrokken. Los daarvan, kan Fokus blijven bestaan gelet op de financiering. Hoe deze exact verloop weet ik eerlijk gezegd niet. Iets met een subsidiepotje. Dat klinkt fijn en ik ben dankbaar daarvoor. Maar dat geeft mij ook een bijsmaak. Deze kan ook dichtgedraaid worden.

Of moet ik niet zo dubben. Zorgen maken is trouwens ook niet goed voor de persoonlijke gezondheid. Het zal in ieder geval niet helpen. Laat ik dan ook maar dankbaar zijn voor wat ik kan en mag in het leven en niet teveel vooruit kijken.

Gratis

’Gaan we nog wat doen, Tan?’. Mijn ouders onderling, maar ook in andere samenstellingen is er in ons gezin het afgelopen jaar over gesproken. Een gemiddelde trouwdag wordt nog wel eens door een der betrokkenen vergeten, maar deze editie moet gewoon dubbeldik onderstreept worden!

‘Is de wens er nog wel? Het is voor jullie immers geen vanzelfsprekendheid meer. Voel je absoluut niet verplicht!’ Met hun leeftijd is enige feestmoeheid te begrijpen. Weet, de door hen georganiseerde feesten en recepties zijn niet te tellen. Zo bleek ergens rond 1985 dat er in hun schuur 28 tuinstoelen opgeklapt stonden. Waarom? Bij gelegenheden kwamen er altijd veel mensen over de vloer bij hun thuis. Het geslaagde 25-jarig huwelijksfeest in 1988 smaakte voor hen kennelijk naar meer en voortaan werden er locaties uitgezocht

Natuurlijk wilde ik een blog schrijven over dit diamanten paar. Alleen al omdat zij mijn grootste fans zijn. Enig nadeel hierbij is een aan mijzelf opgelegd quotum. Zou ik met maximaal 530 woorden de liefde en waardering voor mijn ouders wel genoeg onder woorden kunnen brengen?

Op mijn manier ben ik getekend voor het leven. Gelukkig voel ik mij nu sterker dan ooit. Maar Ik heb een nogal donkere periode gekend. Mijn persoontje wist maar niet om te gaan met het ziekteproces. Ook andere, privéproblemen die toen speelden maakten mij radeloos. Papa en mama, jullie weten niet half hoe waardevol jullie voor mij waren in die periode. Ieder op een eigen manier. Door de zorg, door gesprekken, door er te zijn.

Zelfstandig de weg naar herstel vinden lukte mij niet. Terugkijkend, het proces wat ik heb doorlopen met bezoek aan een psychiater en deelname aan een mannenpraatgroep, is mooi geweest en geëindigd zoals ik nu ben. Door wanhoop wist ikzelf niet waarmee ik bezig was en wilde wegens twijfel eigenlijk met de ingeslagen route stoppen. Misschien was het wel dat ene pilletje wat de psychiater mij voorschreef. Ook die woorden van een vriend waren verhelderend. Maar zeker weten, en misschien weet hij dit zelf niet meer, was het die opmerking van mijn vader aan mij gericht. ‘Geert, verdomme, je blijft bij deze man en gaat niet weer switchen.’ Ik zette door, gelukkig!

Onlangs had ik een gesprek met mijn vader over 60 jaren getrouwd zijn. Wij spraken over herontdekken. Hoe hij mijn moeder in de loop der jaren steeds opnieuw heeft leren kennen. Over voortdurend oog blijven houden voor elkaar. Jeetje, ik heb net zo goed mijn ouders in de loop de jaren steeds weer herontdekt. Natuurlijk, ook mijn wijsheid komt met de jaren. Sinds ik mijn leven opnieuw moest leren leven ben ik beter in staat jullie belang voor mij te beseffen, laat staan te verwoorden. Destijds zal ik jullie betekenis niet onder woorden hebben gebracht, of sterker, gewoonweg niet hebben gezien. Natuurlijk, ik weet het, zo gaat dat nou eenmaal.

Wat hebben jullie veel voor mij gedaan. Jullie hebben mij gevormd, geleerd, beschermd, gestimuleerd, dus heel veel liefde gegeven. Wie ik nu ben, al heb ik dat zelf gedaan, zonder jullie was dit niet gelukt. Mama, papa, ik hou van jullie!

Hoe gratis ze ook waren, ik kreeg hen gewoon cadeau, mijn ouders zijn onbetaalbaar!

Boeg

Dat ik er destijds voor koos om een soort van APK te ondergaan is achteraf bekeken een misschien opmerkelijke, maar zeker ook verstandige keuze gebleken voor mij.

Zo’n vier jaar geleden was er een roerige fase in mijn bestaan. Geen zware depressie, maar wel enige instabiliteit. Waar ik mij tot dan toe zelfstandig en gelukkig voelde, zeker ook in de liefde, ontstond er onrust. Het waren twijfels of ik mijn beperking niet te passief benaderde. Berustte ik in mijn lot? Moest ik misschien mijn zelfstandigheid maar eens gaan vergroten?

Oftewel, ik was even de weg kwijt en wilde mijn twee-eenheid met MS eens flink onder de loep laten nemen. Heel even dacht ik aan een tijdelijk verblijf in Nieuw Unicum, een MS expertisecentrum in Zandvoort. Maar die fantasie over zorg, duinen en strandtenten was na een belletje meteen vervlogen. Jammer, mijn nadeel had een prettig voordeel kunnen hebben.

Het werd een traject binnen revalidatiecentrum De Vogellanden. Over enkele specialisaties had ik vooraf al mijn bedenkingen, maar ik zou openminded overal instappen. Het moge trouwens duidelijk zijn, zeker voor mijzelf, dat ik anno nu in een nogal andere hoedanigheid verkeer dan destijds. Het feit dat ik nu schrijf over de laconieke houding van toen, betreffende die enkele disciplines binnen het revalidatiecentrum, kan gerust met een korreltje zout genomen worden. Zo stoer was instabiele Geert toen echt niet.

De Logopediste hoefde ik na een eerste keer niet opnieuw te bezoeken. Behalve eigen twijfels, bleek zij ook geen meerwaarde te zien. De Psychologe bezocht ik enkele keren vaker. Praten, sparren is natuurlijk goed, helemaal in de fase waarin ik mij op dat moment bevond. Maar door mijn eerdere ervaringen bij psycholoog, psychiater en mannenpraatgroep had ik feitelijk niets nieuws te melden. Eigenwijs? Arrogant? Als ik van de kaart was, waarom kon ik mijzelf dan niet aanpakken? Zeg het maar. Ik ben ook maar een mens. Een Neuropsychologisch onderzoek, waarbij enkele cognitieve functies in kaart worden gebracht was zeker waardevol. Toch? En naar fysiotherapie ging ik zeer regelmatig. Net als naar de ergotherapeute, die ik nog steeds af en toe tref.

De diëtiste bezoeken vond ik stiekem wel spannend. Feitelijk zou ik mijn eetpatroon eens goed gaan analyseren. Dat kon wel eens confronterend worden, ik ben niet gek. Maar dat viel eigenlijk wel mee. Geadviseerd werd meer eiwitten te eten. Daarmee wordt spiermassa opgebouwd en is dus essentieel. Ook voor mij? Ja dus. Sindsdien eet ik veel kwark, aangevuld met onder meer een voorgeschreven, eiwitrijk voedingssupplement.. Onlangs kreeg ik een andere diëtist, omdat hoofdstuk Vogellanden werd gesloten. Nu pas? Prima. Zij adviseerde nog meer eiwitten en gaf mij een lijst met allerlei opties. Omdat ik veelal voor de makkelijke weg kies, werd het meer eieren en kwark.

Al eerder werd ik door een vriendin op de schokkende keerzijde van de zuivelindustrie gewezen, lees dierenleed. Met ‘zuivel is de duivel’ als nieuw motto stapte ik over op de eiwitrijke sojaproducten. Helaas kreeg ik nogal last van mijn maag. Natuurlijk had ik kunnen testen of dit niet gewoon een kwestie van wennen was. Maar daar had ik geen geduld voor en gooide het weer over die andere boeg.

Slap, ik weet het.

Loterij

‘Ga jezelf nooit vergelijken met een ander.’ In dit geval met mij. En: ’Ieder huisje heeft zo zijn kruisje.’ Twee oneliners die paraat liggen om te reageren op uitingen van medelijden, richting mij geplaatst.

Regelmatig hoor ik dat mensen onder de indruk zijn van mijn fysieke situatie en hoe ik daarmee omga. Reacties in allerlei gradaties. Van ‘Knap hoor, respect!’ tot ’Ik zou zo niet kunnen leven.’ of ‘Leg mij maar meteen in een kist.’ Geloof mij, ik kan mij deze impact op anderen goed voorstellen. Zelf weet ik wie ik ben en wat ik kan, maar als alleen mijn buitenkant wordt gezien denkt men al gauw dat ik kansloos ben.

Omdat ik uit ervaring weet dat – wat mij betreft – met MS nog prima valt te leven, is een relativerend antwoord van mij wel op zijn plaats. Hiermee wil ik duidelijk maken dat men veel breder naar mijn context moet kijken. Het glas is echt nog wel halfvol. Ook al wil het lichaam niet meewerken, ik heb nauwelijks pijn en geen kanker. Ook ben ik blij dat ik in Nederland mag leven. Want wat als het lot mij elders had laten ontstaan?

Dat laatste weet ik uiteraard al jaren. Wie niet zou ik bijna zeggen. Gebruik je verstand en je kan er niet meer omheen; in Nederland zijn de zaken veelal goed geregeld. Maar misschien is het hebben van een lichamelijke beperking dat extra, onmisbare zintuig voor dat besef. Natuurlijk hoor en lees ik vaak zat kritiek op het zorgstelsel in Nederland en dat mensen zich onrecht aangedaan voelen. Wie ben ik om dat te bekritiseren? Ik ken hun situatie niet. Toegegeven, het is ook in Nederland totaal niet eerlijk verdeeld en ook hiervoor geldt net zo goed dat niet mag worden vergeleken. Niet door mij, niet door niemand! Maar weet, ik voel mijzelf rijk dat ik in dit land woon. Poeprijk!

Via een vriendin leerde ik een man uit Italië kennen, die net als ik MS heeft. Hij heeft ongeveer mijn leeftijd en woont op Sicilië. Ik heb hem nog nooit ontmoet, maar heb wel contact met hem gehad via e-mail en WhatsApp. Hij leefde tot voor kort, ondanks de zenuwsloperij door MS, nog zelfstandig. Wat zijn exacte fysieke situatie was, kon ik uit de contacten met hem eerlijk gezegd niet goed achterhalen. Pas geleden hoorde ik van deze vriendin, die goed Italiaans spreekt en hem af en toe belt, dat ook hij fysiek flink achteruit is gegaan.

Hij kon al nauwelijks lopen, maar kan nu ook zijn handen niet meer bewegen en heeft veel last van pijnen in zijn lichaam. Zijn stem laat ook steeds meer te wensen over. Ik heb begrepen dat hij, noodgedwongen, nu in een soort van bejaardencentrum woont. Voorzieningen zijn er nauwelijks. Hij kan niet meer zelfstandig bellen. Niets, nada, nop zit ik daar anders pes. Dat dit hem frustreert en deprimeert behoeft geen uitleg. Ik kijk om mij heen, zie twee slappe handen liggen en hoor ook mijn krakende stem. Maar ik zie ook een ruim appartement, een rolstoel met kinbesturing en een laptop met microfoon.

Ook ik moet niet vergelijken, maar doe dat onwillekeurig toch en kan niet anders dan mijn zegeningen tellen.

Foto

Uiteraard moet zo’n proces vanaf het begin serieus genomen worden. Zij die het eindresultaat aanschouwen behoren immers in een reële sfeer van Fokuswonen te worden opgezogen.

Om het geheel zo waarheidsgetrouw mogelijk vast te leggen, werd er ook destijds al voor gekozen om ervaringsdeskundigen in te schakelen. Ongetwijfeld konden die nog beter het gevoel van Fokus overbrengen dan ingehuurde fotomodellen. Toch? Zo deed zij alsof ze een ADL’er was en in werkelijkheid was Yvonne dat dus ook. Hij vervulde de rol van cliënt levensecht en ook ik was en ben in het dagelijks leven niet anders. Terzijde, maar het is overduidelijk dat ik nu enorm uit mijn nek loop te lullen, maar een beetje onzin uitkramen doe ik graag.

Exact weet ik het niet meer, maar ik woonde hier een jaar of twee. Inmiddels is het dus alweer zo’n 12 jaar geleden dat het plaatje werd geschoten. Yvonne werkt hier allang niet meer, ik woon hier dus wel nog steeds. Behalve dat ik al rekenend het moment van toen zo exact mogelijk weet te benaderen, hoef ik feitelijk ook alleen maar naar mijn duidelijk jongere bakkes op de foto te kijken om tot dezelfde conclusie te komen.

Destijds werd gevraagd wie van de ADL‘ers en cliënten wilden meewerken aan een fotoshoot voor Fokus. Waar de eindresultaten voor gebruikt zouden worden wist ik eigenlijk niet. Mediageil als ik kennelijk toen ook al was, die eigenschap krijg ik althans wel eens toebedeeld, meldde ik mij aan. Zo werd enkele maanden later de website aangepast met nieuw beeldmateriaal. Foto’s van medewerkers, cliënten en ADL-situaties.

Maar daar bleef het niet bij. Die ene foto, met Geert in zijn knalrode Adidas-hoodie, werd te pas en te onpas gebruikt. Ik kwam hem heel vaak tegen. Op flyers, posters, lesmateriaal, advertenties. Een aantal jaren later ontmoette ik mijzelf in Utrecht op de Supportbeurs. Fokuswonen was daar met een informatiestand aanwezig en ook waren er ADL’ers beschikbaar voor assistentie bij toiletgang door bezoekers aan de beurs. Allereerst zag ik mijzelf op een grote poster naast de ingang richting de toiletten. De betreffende medewerker keek mij aan, herkende mij, maar wist niet waarvan. Mijn uitleg bracht duidelijkheid en een glimlach. Even later kwam ik bij de stand van Fokus mijn hoofd opnieuw tegen. Geloof mij, het was een afbeelding van 3 á 4 m². Toen ik haar vroeg wie die persoon achter haar op de afbeelding was, draaide de vrouw achter de tafel haar hoofd enkele malen heen en weer. Ook zij moest lachen.

Nog steeds hoor ik van medewerkers wel eens die betreffende afbeelding te hebben gezien. Ze moesten eens weten dat die foto bijna 12 jaar oud is. Of men heeft dat allang gezien, maar zwijgt beleefd daarover. Twee jaar geleden werd er opnieuw gezocht naar cliënten en medewerkers voor een fotoshoot. Volgens mij had ik mij wel opgegeven, maar kreeg ik geen uitnodiging. Snap ik, men zal mij wel beu zijn. Tot er enkele maanden geleden wederom een vraag kwam. Ja, dat wil ik wel! Dit keer had ik een blauw shirt aan laten trekken. Die rode hoodie leek mij geen goed idee. Trouwens, inmiddels heb ik deze aan een kringloopwinkel gegeven.

Herinneringen

In een gesprek met mijn dochters werd mij naar mijn verleden gevraagd. Wie en hoe was ik als kind, als jongere, daarna. Hun hele leven heb ik al MS. Wat voor Geert ging daarachter schuil? Voor hen ben ik in dat opzicht dus soms nog een onbekende.

Hoe dat komt? Mijn persoontje speelde hierbij de enige hoofdrol. Niet dat ik mijzelf dit nu nog kwalijk neem. Het verleden is nou eenmaal zo gelopen en ik heb wel mijn best gedaan. Toch heb ik steken laten vallen, vind ik. Over wie ik was en ben geworden, al dan niet noodgedwongen, had ik meer kunnen delen met hen. Maar ook heb ik nagelaten hun meer bij mijn ziekte te betrekken. Wat deed en doet mijn beperking met hen?

Praten is tegenwoordig niet meer mijn grootste hobby, schrijven wel. Een briefwisseling is dan ook een prima alternatief. Maar brieven? Het gaat hier natuurlijk over mailen of appen. Hoezo, een oude knar? Een bijkomend detail is dat ik inmiddels tig blogs heb gemaakt over mijn leven. Wat ik wanneer heb geschreven, dat weet ik niet meer. Hun naar mijn blogs verwijzen is dus geen goed idee.

Mijn leven is natuurlijk meer dan MS, ik weet het. Maar de ziekte heeft inmiddels wel een zeer overheersende positie. Feitelijk speelt het al veel langer een rol in mijn leven. Waar het begin ligt, weet ik niet. Laat ik het maar houden bij wat ik wel nog weet.

Ik herinner mij november 1987. Na die basketbaltraining op dinsdagavond heb ik een zwaar linkerbeen en idem linkerarm. Dat bleef, werd erger. Die vrijdag verwijst een huisarts mij naar het ziekenhuis, waar ik twee weken zal blijven. Die middag werden er frikandellen door vrienden naar binnen gesmokkeld. De volgende dag werd mijn bezoek van zeker 15 jongeren naar de wachtruimte gedelegeerd. Ik waggelde maar mee. Daar konden we tenminste roken. De diagnose was een ontsteking in mijn rechterhersenhelft. 12 jaar later werd dit uitgelegd als een eerste uitval door MS.

Ook herinner ik mij 1 september 1999. Om 12:30 moest ik de neuroloog in Groningen bellen betreffende de uitslag van onderzoeken. Had ik MS? Ik was op mijn werk, het Emauscollege. Daarna liep ik huilend terug naar mijn lokaal. Daar heb ik wat tafels omver getrapt. Van mijn directeur mocht naar huis. Gelukkig kon ik met iemand meerijden naar Zwolle. Mijn reactie en het feit dat MS en de mogelijke gevolgen daarvan nog nauwelijks bekend waren voor mij kan ik, achteraf gezien, niet helemaal rijmen.

Of dat ik per se wilde grasmaaien. Tegen beter weten in waarschijnlijk, maar iemand als ik moest dat toch nog gewoon kunnen? Dat ik daarna bekaf op de bank lag, nam ik kennelijk voor lief. Wyanne’s meer dan terecht geïrriteerde reactie, dat ik beter mijn energie kon bewaren voor de kinderen en voor haar, werd helaas nauwelijks ter harte genomen.

ik herinner mij dat ik in de stromende regen halverwege schuur en achterdeur struikelde en gezellig in een grote plas moest blijven zitten tot ik kracht had tot opstaan. Het ergste waren die twee koppies van de nog jonge Susanna en Rosa achter het raam, mij wanhopig aankijkend.

Ik herinner mij zoveel. 

Beslissen

Misschien is het scoren over de rug van een ander. Maar het achterliggende verhaal ligt nou eenmaal aan de basis van dit schrijfsel.

Sinds ik het boek kocht, na afloop van haar ‘Masterclass Beslisbomen maken’, lag het geval weken achtereen naast mijn laptop. Maar doorbladeren, dat natuurlijk niet. De titel ‘Beslisbos, de 150 beste beslisbomen’ moet zich daardoor in mijn koppie zijn gaan nestelen, wat verklaart dat ik hierover wel iets mòest schrijven. Toegegeven, het is vergezocht, maar mijn fantasie en creativiteit mogen wat mij betreft de vrije loop krijgen.

De vraag is waarom ik überhaupt een boek koop, terwijl ik daar niets mee kan. Dat vroeg ik mijzelf later ook af. In de flow van de voorstelling besloot ik na afloop deze mijzelf cadeau te doen en te laten signeren. Gewoon, leuk voor de heb. Katinka Polderman is zich tijdens de coronapandemie gaan toeleggen op het creëren van beslisbomen. Gevisualiseerde denkprocessen, die volgens de recensies leiden tot antwoorden op allerlei banale tot zeer priemende levensvragen. Als zelfbenoemd Meesterbeslisbomenmaker des vaderlands wijst zij met een knipoog de weg aan anderen die deze zelf niet zien.

Het nemen van beslissingen is niet vanzelfsprekend, soms zelfs zeer ingewikkeld. Daar weet ik op mijn manier alles van. Uiteraard is een standpunt innemen of een keuze maken totaal afhankelijk van bijkomende factoren en situaties. Eigenlijk wil ik alleen herhalen dat ik, ook recentelijk nog, de realiteit soms negeer en mijn kop dan in het zand steek.

Als ik mij wat somber voel, dan mag dat er zijn en lukt het meestal wel om een mindset te maken. Doemdenken was mij niet vreemd, maar ik ben dat anno nu volgens mij gelukkig wel de baas. Toch nemen donkere gedachten mij nog steeds wel eens op sleeptouw de verkeerde kant op. Maar voel ik iets in mijn lichaam wat daar niet hoort, dan mag dat er juist niet zijn. Herkenbaar? Als ik weer last van mijn blaas heb, maar geen koorts of andere verschijnselen, dan is urine inleveren wel verstandig, maar niet vanzelfsprekend. Misschien moet ik toch weer aan de antibiotica? Of misschien komt er nog wel wat anders naars uit het onderzoek? Vul maar in. Er zijn nog zoveel leuke activiteiten in het vooruitzicht. Daar past een blaasontsteking niet bij.

Daartegenover staat een heldhaftige beslissing die ik onlangs maakte. Voor wat die waard is natuurlijk. Het is mij helemaal duidelijk geworden dat ik voor euthanasie zal gaan, wanneer ik zou moeten verhuizen naar een verzorgingshuis. Op dat moment wist ik het zeker. Kijk, wanneer het eenmaal zover is, zal ik daar waarschijnlijk niet meer zo vastberaden over zal zijn. Het ene verzorgingshuis is het anderen niet, ik weet het. Maar die ene ervaring had veel impact.

Onlangs had ik op de afdeling waar zij woont een gesprek met een vrouw die sinds kort in een verzorgingshuis in Stadshagen woont. In het gesprek gaf zij aan daar niet gelukkig te zijn. Zij vertelde over gebrek aan personeel en eenmaal per week douchen. Ook zag ik een kleine eigen kamer en een idem gezamenlijke woonkamer. Na afloop kon ik alleen maar zwaar onder de indruk zijn en dankbaar met mijn huidige leven.

Dat beslist nooit!